Tuy nhiên, ghi nhận thực tế tại khu vực xã Thanh Thủy cho thấy, trong quá trình thi công dự án, hoạt động vận chuyển đất thải từ công trường ra Quốc lộ 2 đang bộc lộ nhiều bất cập, đặt ra những vấn đề không thể xem nhẹ dưới góc độ bảo vệ môi trường và an toàn giao thông.
Theo ghi nhận tại hiện trường, các xe chở đất thải từ công trường Dự án Trường PTDT nội trú liên cấp TH&THCS Thanh Thủy thường xuyên lưu thông ra Quốc lộ 2, đoạn từ Km12 đến Km16, hướng lên Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy. Đây là tuyến giao thông huyết mạch, có mật độ phương tiện lớn, giữ vai trò quan trọng trong kết nối nội tỉnh và hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu.
Đáng lưu ý, nhiều xe chở đất thải không được che chắn kín, vật liệu chất cao quá thành thùng; bánh xe bám đầy bùn đất nhưng không được vệ sinh trước khi ra khỏi công trường. Hệ quả là đất, đá rơi vãi dọc tuyến, mặt đường bị phủ bùn đất trong thời gian dài, đặc biệt rõ vào các khung giờ xe vận chuyển hoạt động liên tục.
Thực tế cho thấy, việc vận chuyển đất thải không bảo đảm quy định đã trực tiếp gây ra tình trạng bụi mù mịt vào những ngày nắng, làm hạn chế tầm nhìn của người điều khiển phương tiện. Khi trời mưa, bùn đất khiến mặt đường trơn trượt, giảm độ bám, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
Không ít thời điểm, xe tải trọng lớn nối đuôi nhau lưu thông qua đoạn Km12–Km16, tạo áp lực lớn lên hạ tầng giao thông vốn không được thiết kế để chịu tải thường xuyên từ xe chở đất thải. Nguy cơ mất an toàn vì thế gia tăng, đặc biệt đối với xe máy và người dân địa phương.
Phản ánh với phóng viên, anh Thọ, người thường xuyên di chuyển từ phường Hà Giang 1 lên xã Thanh Thủy, cho biết: “Xe chở đất chạy nhiều, có xe không che chắn nên bụi bay mù. Trời mưa thì đường rất trơn, đi xe máy qua đây lúc nào cũng lo ngã. Chúng tôi không phản đối dự án, chỉ mong đơn vị thi công làm đúng quy định để bảo đảm an toàn.”
Cùng chung bức xúc, anh T.T. Đạt, một người dân từ phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang thường xuyên lên Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy, chia sẻ: “Tuyến Quốc lộ 2 vốn đã đông xe, nay thêm xe chở đất từ công trường ra vào liên tục nhưng nhiều xe không che chắn cẩn thận. Có lúc bụi bay mù, trời mưa thì bùn đất trơn trượt rất nguy hiểm. Chúng tôi hiểu đây là dự án cần thiết, nhưng việc thi công phải đi kèm với bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông, không thể để quốc lộ trở thành đường công trường như vậy.”
Những ý kiến này cho thấy, tác động tiêu cực từ việc vận chuyển đất thải không tuân thủ quy định đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và quyền được bảo đảm an toàn giao thông của người dân.
Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, chủ dự án và các nhà thầu thi công có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong quá trình xây dựng, bao gồm kiểm soát bụi, bùn đất phát sinh; không để chất thải rắn xây dựng phát tán ra môi trường và gây ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư.
Cụ thể, Điều 16 và Điều 99 của Luật này quy định rõ trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải; phương tiện vận chuyển phải được che chắn, không để rơi vãi, gây ô nhiễm môi trường và mất an toàn giao thông.
Bên cạnh đó, Nghị định số 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường cũng nêu rõ: hành vi vận chuyển đất, đá, chất thải xây dựng không bảo đảm yêu cầu về che chắn, để rơi vãi ra môi trường có thể bị xử phạt, đồng thời buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.
Đối chiếu với những gì đang diễn ra tại khu vực dự án Trường PTDT nội trú liên cấp TH&THCS Thanh Thủy, có thể thấy việc tuân thủ các quy định nêu trên chưa được thực hiện nghiêm túc.
Đầu tư công khẩn cấp đòi hỏi tiến độ, nhưng khẩn cấp không đồng nghĩa với được phép làm ẩu. Một công trình giáo dục mang ý nghĩa nhân văn càng cần được triển khai một cách chuẩn mực, từ chất lượng xây dựng đến ý thức chấp hành pháp luật của các đơn vị tham gia.
Những ghi nhận ban đầu từ hiện trường cho thấy, bên cạnh mục tiêu hoàn thành công trình, việc bảo đảm môi trường và an toàn giao thông cho người dân chưa được đặt đúng tầm. Đây là những vấn đề cần sớm được nhìn nhận nghiêm túc để tránh những hệ lụy lâu dài.
Được biết: Dự án Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Thanh Thủy có tổng mức đầu tư hơn 211 tỷ đồng. Công trình được xây dựng trên diện tích khoảng 3 ha tại thôn Nà Thài, xã Thanh Thủy, gồm 31 phòng học, 15 phòng bộ môn, 1 phòng thư viện; 25 phòng công vụ, 198 phòng ở nội trú cho học sinh và giáo viên, cùng nhiều công trình phụ trợ như: Nhà đa năng, nhà sinh hoạt văn hóa, bếp - nhà ăn, nhà vệ sinh - nhà tắm cho học sinh, sân bóng…