Sau khi nhận được văn bản chuyển ý kiến của Văn phòng Trung ương Đảng kèm kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải gửi Tổng Bí thư Tô Lâm, Bộ Xây dựng đã giao Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng chủ trì nghiên cứu, đồng thời tổ chức cuộc họp với sự tham gia của nhiều cơ quan, đơn vị liên quan như Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng, các ban quản lý dự án, hiệp hội chuyên ngành và nhiều nhà thầu lớn trong lĩnh vực hạ tầng giao thông.
Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, Bộ Xây dựng cho biết pháp luật hiện hành đã quy định rõ thời gian bảo hành tối thiểu đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I sử dụng vốn đầu tư công là 24 tháng. Đây là khoảng thời gian được nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm bảo đảm các khiếm khuyết phát sinh do lỗi thi công của nhà thầu có thể được phát hiện và khắc phục.
Bộ nhấn mạnh, cần phân biệt rõ giữa bảo hành công trình và bảo trì công trình. Trong đó, bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu đối với các hư hỏng, khiếm khuyết do lỗi thi công trong thời gian nhất định theo hợp đồng; còn bảo trì là trách nhiệm của đơn vị quản lý, khai thác nhằm duy trì trạng thái vận hành an toàn, ổn định của công trình trong suốt vòng đời sử dụng.
Theo Bộ Xây dựng, việc Công ty Sơn Hải cho rằng nếu kéo dài thời gian bảo hành thêm 8 năm sẽ giúp ngân sách tiết kiệm hơn 100.000 tỷ đồng là chưa có cơ sở và chưa đúng bản chất pháp lý. Kinh phí bảo trì hàng năm mà Nhà nước bố trí không nhằm sửa lỗi thi công của nhà thầu, mà phục vụ các hoạt động quản lý, bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ, xử lý xuống cấp do quá trình khai thác và các yếu tố khách quan khác.
Bộ Xây dựng cũng cho rằng đề xuất áp dụng bắt buộc thời gian bảo hành tối thiểu 10 năm đối với mọi công trình là không phù hợp về mặt kỹ thuật và thực tiễn. Với đặc điểm mỗi công trình có quy mô, cấp độ, kết cấu và yêu cầu kỹ thuật khác nhau, việc quy định cứng một mốc bảo hành chung có thể gây phát sinh chi phí lớn, làm tăng giá dự thầu, chi phí bảo hiểm, bảo lãnh và tạo áp lực tài chính cho doanh nghiệp xây dựng.
Theo báo cáo từ Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, nhiều quốc gia như Nhật Bản hay Trung Quốc cũng không áp dụng thời hạn bảo hành 10 năm đối với công trình giao thông. Tại Nhật Bản, thời hạn trách nhiệm hợp đồng đối với công trình xây dựng thông thường thường chỉ là 2 năm, trong khi mốc 10 năm chỉ áp dụng đặc thù cho nhà ở mới và một số hạng mục chống thấm.
Liên quan đến đề xuất yêu cầu nhà thầu phải cắm biển công khai tên đơn vị thi công để người dân giám sát chất lượng công trình, Bộ Xây dựng cho biết pháp luật hiện hành đã quy định chủ đầu tư phải lắp biển báo công trình trong suốt thời gian thi công, trong đó có đầy đủ thông tin về chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị thiết kế và giám sát.
Tuy nhiên, việc duy trì biển công khai sau khi công trình hoàn thành cần được nghiên cứu kỹ hơn, bởi đây không phải là biển báo giao thông, có thể gây nhiễu thông tin cho người tham gia giao thông. Đồng thời, chất lượng công trình cần được đánh giá bởi cơ quan chuyên môn, không thể chỉ dựa vào phản ánh cảm quan từ người sử dụng. Bộ cho biết sẽ nghiên cứu giải pháp công khai thông tin nhà thầu và trách nhiệm bảo hành trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, phù hợp với định hướng chuyển đổi số.
Về đề nghị không giữ lại tiền bảo hành hoặc bảo lãnh ngân hàng đối với phần thời gian bảo hành tự nguyện mà Công ty Sơn Hải cam kết, Bộ Xây dựng cho rằng việc duy trì cơ chế bảo đảm bảo hành là cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi của chủ đầu tư và người sử dụng công trình. Trong trường hợp nhà thầu không thể hoặc không kịp thời khắc phục các hư hỏng phát sinh, chủ đầu tư cần có sẵn nguồn lực tài chính để xử lý, đặc biệt đối với các công trình giao thông trọng điểm như đường cao tốc.
Dù vậy, Bộ cũng mở hướng linh hoạt khi cho biết các nhà thầu và chủ đầu tư có thể chủ động đàm phán, điều chỉnh hợp đồng đối với phần thời gian bảo hành tự nguyện kéo dài ngoài thời hạn bắt buộc. Đối với các dự án do Bộ Xây dựng quản lý, Bộ sẽ chỉ đạo các chủ đầu tư làm việc với Công ty Sơn Hải để thống nhất giải pháp phù hợp, bảo đảm hài hòa quyền lợi các bên.
Bộ Xây dựng khẳng định sẽ tiếp tục rà soát, nghiên cứu sâu hơn các quy định liên quan đến trách nhiệm vận hành, bảo trì trong thời gian bảo hành, đồng thời hoàn thiện cơ chế pháp lý để vừa nâng cao chất lượng công trình, vừa tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, minh bạch cho cộng đồng doanh nghiệp xây dựng.